مقالات و اخبار تکنولوژی
سرور مجازی‌سازی؛ انتخاب سخت‌افزار برای VMware، Proxmox و Hyper-V
بیشتر سرورهایی که این روزها در سازمان‌های ایرانی خریده می‌شوند، قرار نیست یک سرویس را اجرا کنند؛ قرار است ده‌ها ماشین مجازی را روی خودشان نگه دارند: اتوماسیون اداری، نرم‌افزار حسابداری، دیتابیس، میل‌سرور، فایل‌سرور و چند سرور تست. همین‌جاست که خیلی از خریدها اشتباه از آب درمی‌آید؛ سروری با پردازندهٔ گران و رم کم خریده می‌شود، یا دیسک‌ها برای بار تصادفی ماشین‌های مجازی کند هستند و همه‌چیز در ساعت ۹ صبح قفل می‌کند. این راهنما توضیح می‌دهد برای مجازی‌سازی با VMware، Proxmox یا Hyper-V، هر قطعهٔ سرور را با چه منطقی انتخاب کنید و در بازار ایران به چه نکته‌هایی دقت کنید.
اول هایپروایزر را انتخاب کنید، بعد سخت‌افزار را
هایپروایزر روی انتخاب سخت‌افزار اثر مستقیم دارد؛ مخصوصاً روی کارت شبکه، کنترلر RAID و لایسنس.
| هایپروایزر | وضعیت در ایران | اثر روی سخت‌افزار |
|---|---|---|
| VMware vSphere / ESXi | رایج‌ترین در سازمان‌های قدیمی؛ بعد از خرید VMware توسط Broadcom، لایسنس دائمی و نسخهٔ رایگان ESXi عملاً از دسترس خارج شد و نسخه‌های جدید به سخت‌افزار تأییدشده حساس‌ترند | کارت شبکه و کنترلر حتماً باید در لیست سازگاری (HCL) باشند؛ سرورهای خیلی قدیمی روی ESXi 8 پشتیبانی نمی‌شوند |
| Proxmox VE | به‌سرعت در حال جایگزینی VMware در شرکت‌ها و دیتاسنترهای ایرانی؛ متن‌باز و بدون دغدغهٔ لایسنس | با بیشتر سخت‌افزارها کار می‌کند؛ برای ZFS و Ceph بهتر است دیسک‌ها با HBA یا حالت IT/JBOD مستقیم دیده شوند، نه پشت RAID سخت‌افزاری |
| Hyper-V | مناسب سازمان‌هایی که زیرساخت ویندوزی دارند | سازگاری سخت‌افزاری گسترده؛ لایسنس ویندوز سرور بر اساس تعداد هستهٔ فیزیکی محاسبه می‌شود |
پردازنده: تعداد هسته مهم است، ولی نه به هر قیمتی
- نسبت vCPU به هستهٔ فیزیکی: برای بارهای اداری معمولی ۳ یا ۴ vCPU به ازای هر هستهٔ فیزیکی قابل قبول است. برای دیتابیس و سرورهای پربار، نزدیک ۱ به ۱ یا ۲ به ۱ نگه دارید.
- فرکانس در برابر تعداد هسته: نرم‌افزارهای ایرانی مثل سیستم‌های مالی و اتوماسیون که روی SQL Server اجرا می‌شوند، معمولاً از فرکانس بالاتر بیشتر سود می‌برند تا از هستهٔ زیاد.
- یک سوکت یا دو سوکت: پردازنده‌های جدید AMD EPYC با یک سوکت، هستهٔ زیاد و خطوط PCIe فراوان می‌دهند و هزینهٔ لایسنس‌های وابسته به سوکت را کم می‌کنند. مقایسهٔ دقیق‌تر را در AMD EPYC در برابر Intel Xeon ببینید.
- لایسنس بر اساس هسته: اگر Windows Server Datacenter یا vSphere جدید می‌گیرید، هستهٔ اضافهٔ بی‌استفاده مستقیماً هزینهٔ لایسنس را بالا می‌برد.
رم: گلوگاه اصلی مجازی‌سازی
در عمل، اولین منبعی که در سرور مجازی‌سازی تمام می‌شود رم است، نه پردازنده. چند قاعدهٔ ساده:
- رم موردنیاز همهٔ ماشین‌های مجازی را جمع بزنید، ۱۰ تا ۲۰ درصد برای خود هایپروایزر و ۳۰ درصد برای رشد اضافه کنید.
- اگر Proxmox با ZFS دارید، برای کش ZFS (ARC) هم رم جدا در نظر بگیرید.
- همهٔ کانال‌های حافظهٔ پردازنده را پر کنید؛ سرور دوسوکتی که فقط چهار ماژول رم دارد، پهنای باند حافظه را هدر می‌دهد.
- ماژول‌های هم‌ظرفیت و هم‌سرعت بخرید و از اول ظرفیتی بگیرید که جای ارتقا باقی بگذارد؛ پیدا کردن همان مدل رم چند سال بعد در بازار ایران سخت و گران است.
ذخیره‌سازی: جایی که بیشترین اشتباه رخ می‌دهد
ماشین‌های مجازی بار نوشتن و خواندن تصادفی زیادی تولید می‌کنند؛ هارد مکانیکی در این بار خیلی زود کم می‌آورد.
- دیسک سیستم ماشین‌های مجازی: SSD یا NVMe سازمانی با استقامت نوشتن مناسب (DWPD)، نه SSD خانگی.
- آرشیو و بکاپ: هاردهای SAS یا NL-SAS پرظرفیت.
- RAID: برای ماشین‌های مجازی RAID 10 روی SSD امن‌ترین و سریع‌ترین انتخاب است. RAID 5 روی هاردهای بزرگ به‌خاطر زمان طولانی بازسازی پرریسک است.
- کنترلر: کنترلر RAID با کش و باتری یا خازن محافظ برای VMware و Hyper-V؛ HBA یا حالت پاس‌ترو برای ZFS و Ceph در Proxmox.
- چند سرور: اگر بیش از یک هاست دارید و جابه‌جایی زنده (vMotion یا Live Migration) و High Availability می‌خواهید، به استوریج مشترک یا ذخیره‌سازی توزیع‌شده نیاز دارید. راهنمای انتخاب را در زیرساخت ذخیره‌سازی سازمانی و محصولات را در استوریج‌های سوان تک ببینید.
شبکه: کمتر از ۱۰ گیگ نخرید
- دست‌کم دو پورت ۱۰ گیگابیت برای ترافیک ماشین‌های مجازی و دو پورت جدا برای مدیریت و بکاپ.
- برای کلاستر با Ceph یا vSAN، شبکهٔ ۲۵ گیگ یا بالاتر را جدی بگیرید.
- کارت شبکه‌ها را دوتایی و روی دو سوییچ جدا ببندید تا خرابی یک سوییچ کل کلاستر را متوقف نکند.
- برای VMware، مدل کارت شبکه را قبل از خرید با لیست سازگاری نسخهٔ ESXi خودتان چک کنید.
سه پیکربندی نمونه برای سازمان‌های ایرانی
| سناریو | پیکربندی پیشنهادی |
|---|---|
| شرکت کوچک؛ ۱۰ تا ۱۵ ماشین مجازی (اتوماسیون، حسابداری، فایل‌سرور) | یک سرور 1U یا 2U تک‌سوکت، ۱۶ تا ۲۴ هسته، ۱۲۸ تا ۲۵۶ گیگ رم، ۴ SSD سازمانی در RAID 10، دو پورت ۱۰ گیگ، و یک دستگاه بکاپ جدا |
| سازمان متوسط؛ ۳۰ تا ۶۰ ماشین مجازی با نیاز به دسترسی‌پذیری بالا | سه سرور 2U دوسوکت یا EPYC تک‌سوکت پرهسته، ۵۱۲ گیگ رم برای هر سرور، Proxmox با Ceph یا VMware با استوریج مشترک، شبکهٔ ۲۵ گیگ |
| دیتاسنتر یا میزبان سرور مجازی | چند نود پرچگال با NVMe، شبکهٔ ۲۵ تا ۱۰۰ گیگ، پایش متمرکز سخت‌افزار و قطعات یدکی در محل |
اگر خرید سرور جدید HPE را بررسی می‌کنید، تفاوت نسل‌ها را در سرورهای HPE Gen12 و مدیریت از راه دور آن‌ها را در iLO 7 توضیح داده‌ایم. مقایسهٔ برندها را هم در H3C در برابر HPE ببینید.
نکته‌های خرید در بازار ایران
- اصالت و سابقهٔ قطعات: سریال سرور و قطعات را چک کنید و بپرسید رم و دیسک‌ها نو هستند یا استوک.
- قطعهٔ یدکی: برای سرورهای حیاتی دست‌کم یک دیسک و یک پاور یدکی در محل نگه دارید؛ تأمین قطعه در شرایط تحریم ممکن است هفته‌ها طول بکشد.
- فرم‌ور: فرم‌ور BIOS، کنترلر و کارت شبکه را قبل از نصب هایپروایزر به‌روز کنید.
- برق و سرمایش: با قطعی‌های برق، UPS با ظرفیت کافی و خاموشی کنترل‌شدهٔ ماشین‌های مجازی را از اول برنامه‌ریزی کنید.
تیم سوان تک برای سازمان‌ها سرور مجازی‌سازی را بر اساس تعداد و نوع ماشین‌های مجازی طراحی، تأمین و راه‌اندازی می‌کند. برای مشاوره و استعلام قیمت، فهرست سرویس‌ها و تعداد کاربران خود را برای کارشناسان ما بفرستید یا محصولات سرور و ذخیره‌سازی را ببینید.
سوالات متداول
برای مجازی‌سازی VMware بهتر است یا Proxmox؟
اگر لایسنس معتبر VMware و تیم مسلط به آن دارید، ماندن روی VMware منطقی است. برای پروژه‌های جدید در ایران، Proxmox به‌خاطر نداشتن هزینه و محدودیت لایسنس و پشتیبانی از Ceph و ZFS انتخاب پرطرفدارتری شده است.
برای ۲۰ ماشین مجازی چقدر رم لازم است؟
بستگی به نوع ماشین‌ها دارد؛ اگر میانگین هر ماشین ۸ گیگ باشد، حدود ۱۶۰ گیگ به‌علاوهٔ سهم هایپروایزر و رشد، یعنی سروری با ۲۵۶ گیگ رم انتخاب امنی است.
آیا SSD معمولی برای سرور مجازی‌سازی کافی است؟
نه. SSDهای خانگی استقامت نوشتن کم و محافظت در برابر قطعی برق ندارند. برای ماشین‌های مجازی از SSD یا NVMe سازمانی استفاده کنید.
RAID سخت‌افزاری برای Proxmox لازم است؟
اگر از ZFS یا Ceph استفاده می‌کنید، نه؛ این‌ها خودشان افزونگی را مدیریت می‌کنند و بهتر است دیسک‌ها مستقیم دیده شوند. اگر از LVM ساده استفاده می‌کنید، RAID سخت‌افزاری با کش محافظت‌شده مفید است.
یک سرور قوی بخریم یا چند سرور متوسط؟
اگر توقف سرویس برایتان هزینه دارد، دست‌کم دو یا سه سرور با استوریج مشترک یا توزیع‌شده بهتر است تا خرابی یک سرور، همهٔ سرویس‌ها را متوقف نکند.